Θρυλικό το Παλαιομονάστηρο Βρονταμά.

lakonia-brontamas-palaiomonastiro-lakonistas-6

15 Σεπτεμβρίου. Η Λακωνία στρέφει τη ματιά της στον Βρονταμά και το μαρτυρικό Παλαιομονάστηρο. Προσκύνημα σε ένα τόπο όπου η θηριωδία των Τούρκων άφησε ανεξίτηλα ίχνη στη Μνήμη και στους καμένους βράχους.

Κείμενο: Πάνος Α. Παπαδολιάς – Φωτογραφίες: Fb page / Παλαιομονάστηρο Βρονταμά.


Το μάτι του αναγνώστη μπορεί να τρέχει γρήγορα και ανέκφραστα ανάμεσα στις λέξεις φίλοι μας, όμως, σε όποιο κείμενο τύχει να διαβάσουμε για την Ελληνική Επανάσταση κάθε λέξη είναι βαμμένη με αίμα και κάθε επεισόδιο γραμμένο με πόνο. Φέρνουμε σήμερα στο νου μας Lakonistas τη θυσία των Βρονταμιτών στο Παλαιομονάστηρο, και αυτό που περνάει ως μια ακόμα παράγραφος στην δαιδαλώδη Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης αποτελεί ίσως το συγκλονιστικότερο επεισόδιο στην νεώτερη ιστορία της Λακωνίας. Το Παλαιομονάστηρο είναι τόπος μαρτυρικός και δεν του πρέπει λησμονιά. Ειδικά από τους Λάκωνες.

Είμαστε στα 1825. Οι Έλληνες συνεχίζουν τον αγώνα τους ενάντια των Τούρκων παρά τη λυσσαλέα αντεπίθεση τους. Είναι Φεβρουάριος και ο Ιµπραήµ καταφθάνει στην Πελοπόννησο από την Αίγυπτο µε πανίσχυρη στρατιωτική δύναµη. Ο Τουρκοαιγυπτιακός στρατός προελαύνει και σπέρνει παντού τον τρόμο και την καταστροφή. Χωρίς διάκριση. Χωρίς εξαίρεση.  Κατεβαίνοντας από την Αρκαδία, σφαγές και παρανάλωμα παντού. Στο Κυπαρίσσι, στους Μολάους, στο Γύθειο, στο Γεράκι. Φτάνοντας στον Βρονταμά, στην καρδιά της Λακωνίας, θα αντικρύσουν ένα άδειο χωριό. Οι κάτοικοι με αρχηγούς τον παπα-Δημήτρη Παπαδημητρίου και τον Γιαννάκη Καραμπά είχαν προλάβει να βρούν καταφύγιο στο διπλανό Βυζαντινό μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής με τον τρισυπόστατο Ιερό Ναό, αφιερωμένο στην Θεοτόκο, τον Άγιο Νικόλαο και τον Μεγαλομάρτυρα Νικήτα. Οι Τούρκοι, ωστόσο κατάφεραν να τους εντοπίσουν και βάλθηκαν να μπουν στον ιερό χώρο. Η πολιορκία κράτησε και δεν έφερνε αποτέλεσμα έως ότου ο Ιμπραήμ χάρη στη βοήθεια ντόπιων Τούρκων ανακάλυψε μια τρύπα στην κορυφή της σπηλιάς την οποία και διέταξε να μεγαλώσουν. Μέσα από αυτή έριξαν εκρηκτικές ύλες στέλνοντας με τον πιο μαρτυρικό τρόπο στο θάνατο τους 400 Βρονταμίτες. Σπαρακτικές φωνές αναμιγνύονταν με τις προσευχές. Φωτιά, θειάφι, σιγή.

Από το ολοκαύτωμα τού Βρονταμά σώθηκαν όλες κι όλες δύο Χριστιανές οι οποίες εξαγοράστηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Αλεξάνδρειας από Έλληνες εμπόρους και κατάφεραν ύστερα από χρόνια να επιστρέψουν στην πατρίδα.

« Τρία πουλάκια κάθονται στής Κρίτσοβας τή ράχη,
τώνα τηράει τό Βρονταμά καί τάλλο τό ποτάμι,
τό τρίτο τό καλύτερο μοιρολογάει καί λέει:

– “Θέ’ μου καί τί γίνηκαν οι δόλιοι οι Βρονταμίτες;”
Μάϊδε σέ γάμο φαίνονται, μάϊδε σέ πανηγύρι,
μόν’ πήγαν κι αποκλείστηκαν μέσα στό Μοναστήρι.

Μπραήμ Πασάς επέρασε, Μπραήμ Πασάς τούς λέει:
– “Βγάτε νά προσκυνήσετε, τήν εκκλησιά ν’ αφήστε!”
Καί κείνοι τ’ απαντήσανε καί κείνοι τ’ απαντάνε:

– “Αϊστε καί σείς κι η πίστη σας, μουρτάτες νά χαθείτε,
οι Βρονταμίτες ζωντανοί, Τούρκους δέν προσκυνάνε,
Καλλιό ‘χομε τό κάψιμο, παρά νά σκλαβωθούμε.”»

 

Φωτογραφίες παρμένες από την σελίδα στο Facebook «Παλαιομονάστηρο Βρονταμά»:

lakonia-brontamas-palaiomonastiro-lakonistas-7

lakonia-brontamas-palaiomonastiro-lakonistas-5

lakonia-brontamas-palaiomonastiro-lakonistas-8

lakonia-brontamas-palaiomonastiro-lakonistas-9

lakonia-brontamas-palaiomonastiro-lakonistas-2

lakonia-brontamas-palaiomonastiro-lakonistas-1

lakonia-brontamas-palaiomonastiro-lakonistas-3

Leave a Reply