Λακώνισσες οι Καρυάτιδες;

O θησαυρός που λέγεται «Καρυάτιδες» και η εκκίνηση της συζήτησης για να ξεκλειδώσει η ανάπτυξη της γενέθλιας γης τους. Των Καρυών | Κείμενο – φωτογραφίες: Πάνος Α. Παπαδολιάς

 

Όταν καταπιαστεί κάποιος με τη Λακωνία είναι τόσο ανέλπιστα πολλές οι άκρες του νήματος οι οποίες του δίνονται, σε σημείο να μην ξέρει από πού να ξεκινήσει την «αφήγηση» αυτού του τόπου. Εμείς Lakonistas έχουμε, όπως όλοι οι άνθρωποι, και τις αγάπες μας και τις εμμονές μας. Το ότι οι Καρυές στον Πάρνωνα είναι η πατρίδα των Καρυάτιδων είναι μια από τις αυτές ιστορίες που μας έχουν καταγοητεύσει  – για να μην πω «πάρει τα μυαλά» και μας βρείτε υπερβολικούς. Όμως, όπως η ίδια η Σπάρτη κουβαλάει στα χέρια της την κοτρώνα του χρυσού που είναι η ίδια η Ιστορία της και την περιφέρει άπραγη και μουδιασμένη, κάπως έτσι και οι Καρυές διαθέτουν έναν πολύτιμο  θησαυρό, τον οποίο έχουν απλά ακουμπήσει στο ράφι και, επί της ουσίας, τον έχουν ξεχάσει. Εμείς Lakonistas θέλουμε και θα επιδιώξουμε να ανοίξουμε ένα κύκλο συζήτησης γύρω από τις Καρυάτιδες και πως ΜΠΟΡΟΥΝ οι Καρυές να γίνουν ένας προσκυνηματικός προορισμός 365 ημέρες το χρόνο με αφορμή το κεφάλαιο «Καρυάτιδες». Τίποτε όμως δε μπορεί να πάει παρακάτω αν δεν δημιουργηθεί ένας πόλος δράσης στις Καρυές που να δώσει στους κατοίκους το φως της έμπνευσης και την απαραίτητη ώθηση στην εκκίνηση. Ελπίζουμε η κίνησή μας να βρει ανταπόκριση. Εμείς, πάντως, σε κάθε περίπτωση με πολύ αγάπη θα καταθέσουμε προτάσεις και ιδέες.

Σήμερα μοιραζόμαστε μαζί σας ένα κείμενο που είχα γράψει ειδικά για το toportal.gr του Άρη Δαβαράκη. Σας το μεταφέρω αυτούσιο. Είχε γραφτεί όταν η ανακάλυψη των Καρυάτιδων του τάφου της Αμφίπολης είχε κάνει τις Καρυάτιδες hot trend. Καρυάτιδες και Καρυές λοιπόν: Μέρος Πρώτον.

 

%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%85%ce%ad%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%85%ce%ac%cf%84%ce%b9%ce%b4%ce%b5%cf%82-%ce%bb%ce%b1%ce%ba%cf%89%ce%bd%ce%af%ce%b1-%cf%80%ce%ac%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80

 

Οι καλλονές που …μαρμάρωσαν ή αλλιώς η ιστορία των Καρυάτιδων [κορών].

Ο επαρχιακός δρόμος δοκιμάζει την υπομονή των φίλων μου. Δεν έχουν άδικο. Είν’ το τοπίο που σώζει τη κατάσταση. Ευτυχώς. Έχει ενδιαφέρον. Σίγουρα έχει ενδιαφέρον. Και συνεχείς εναλλαγές. Η Σπάρτη δεν απέχει πολύ. «Υπομονή, φτάνουμε! Την επόμενη φορά θα πάμε από την Νέα Εθνική Οδό. Σήμερα υπάρχει λόγος που ερχόμαστε μέσα από τα βουνά.”

Είναι νωρίς το απόγευμα, το φως είναι υπέροχο και…. «Τι σκαρφίζεσαι; Έχεις πάρει το ύφος πως κάτι μαγειρεύεις». «Βεβαίως και μάλιστα! Μια και έχουμε χρόνο, νομίζω ότι αξίζει να κάνουμε μια μικράν παράκαμψιν». Στρίβω γρήγορα αριστερά. «Δεν είδαν την πινακίδα. YESSS!» Συνεχίζουμε. Κοιτάζουν έξω αχόρταγα. Το τοπίο τους έχει κινήσει την περιέργεια. Μπαίνουμε σε μια μικρή κοιλάδα. Κλεφτή ματιά και .. «φτάνουμε. Τι φτάνουμε… Φτάσαμε!» «Τι είν’ εδώ;» «Τι είναι εδώ κύριε… Σπαρτιάτη μας;»

«Καλή ερώτηση!» Βγαίνουμε από το αυτοκίνητο. Κοιτάζουμε ψηλά προς το βράχο. Το απογευματινό φως τις κάνει να λάμπουν. Μοιάζουν λίγο ξεκάρφωτες εκεί ψηλά, όμως δεν μπορώ να σκεφτώ άλλη καλύτερη θέση. Έτοιμες για απογείωση. «Φίλοι μου αγαπημένοι! Καλώς ήλθατε. Πατάτε, λοιπόν, το χώμα της πατρίδας των…. Καρυάτιδων. Από εδώ ξεκίνησαν όλα!»%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%85%ce%ad%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%85%ce%ac%cf%84%ce%b9%ce%b4%ce%b5%cf%82-%ce%bb%ce%b1%ce%ba%cf%89%ce%bd%ce%af%ce%b1-%cf%80%ce%ac%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80

«Όλα τα περίμενα, αλλά, να δω ένα κομμάτι Ακρόπολης φυτεμένο στο πουθενά και μάλιστα στη Λακωνία, ούτε που το φανταζόμουν! Και τι εννοείς με το εδώ ξεκίνησαν όλα;»

«This is not Sparta φίλοι μου. This is Karyes. Από τα πιο όμορφα και ζωντανά χωριά του Πάρνωνα. Αυτός ο τόπος έχει Ιστορία και …ιστορίες να μας πει. Φαντάσου στην αρχαιότητα ένα τόπο πνιγμένο στις καρυδιές. Οι Σπαρτιάτες υπέταξαν τους ντόπιους και προσάρτησαν τας Καρυάς στη Σπάρτη. Επειδή, όμως, ήταν ένα ισχυρό λατρευτικό κέντρο τους έδωσαν αυτονομία. Οι Καρυάτες, εν ολίγοις, δεν ξέπεσαν σε «είλωτες». Και όλα αυτά χάρη στη θεά Άρτεμην Καρυάτιν. Μια θεά …αλέγρα που είχε να κάνει με τη βλάστηση, τη Φύση, τις Νύμφες και τη χαρά της ζωής. Καμία σχέση με την «Σπαρτιάτισσα» Άρτεμη, τη ζόρικη Άρτεμη Ορθία των αγώνων και της μαστίγωσης. Κάθε χρόνο, λοιπόν, Γιορτή μεγάλη γινόταν προς τιμή της θεάς, τα επονομαζόμενα «Καρυάτεια». Οι ιέρειες, ταμένες στην αειπάρθενο θεά, παρθένες και οι ίδιες… φυσικάαα, όλες νεαρές κοπέλες, εξαιρετικού παραστήματος, κορμοστασιάς και ομορφιάς. Super top models. Στο πλαίσιο του εορτασμού, χόρευαν τον «Καρυάτη», ντόπιος και δύσκολος μάλιστα χορός, σαγηνεύοντας τους πάντες με την αρμονία και τη χάρη τους. Σκεφθείτε, μάλιστα, πως χόρευαν με κάνιστρα στο κεφάλι. Δεν το λες και εύκολο τώρα αυτό. Ώσπου, το πράγμα πήρε άλλη τροπή. Το καλοκαίρι εκείνο …το μοιραίο, βρέθηκε στη γιορτή ο αρχιτέκτονας των αρχιτεκτόνων…. Ο Ικτίνος, αυτοπροσώπως! Ο άνθρωπος θαμπώθηκε, ζαλίστηκε, εμπνεύστηκε.

Γυρίζοντας στην Αθήνα, συζήτησε με το γλύπτη τον Αλκαμένη και τα υπόλοιπα …. ανήκουν στην Ιστορία και στην Ιστορία της Αρχιτεκτονικής. Έξι τέτοιες Καρυάτιδες βρέθηκαν να στηρίζουν το ντελικάτο Ερέχθειο πάνω στην Ακρόπολη».%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%85%ce%ad%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%81%cf%85%ce%ac%cf%84%ce%b9%ce%b4%ce%b5%cf%82-%ce%bb%ce%b1%ce%ba%cf%89%ce%bd%ce%af%ce%b1-%cf%80%ce%ac%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80

Οι σύγχρονες Καρυές, προσαρτημένες και πάλι στη σύγχρονη Σπάρτη – δύσκολα ξεφεύγεις από τη μοίρα σου – τιμούν το αρχαίο παρελθόν τους με αυτό το μνημείο που έγινε με δωρεά μελών του Συνδέσμου Απανταχού Καρυωτών και εγκαινιάστηκε το 1983. Αν σκεφτείς ότι οι Καρυάτιδες, ως δομικό στοιχείο υψηλής αισθητικής αξίας, κοσμούν μνημεία και κτήρια σε όλο τον κόσμο, από τη Βιέννη έως το Soho της Νέας Υόρκης και από το Εδιμβούργο έως το Μόντρεαλ, κρίμα και πάλι κρίμα που η «γενέτειρά» τους είναι άγνωστη. Ακόμα και σε μας τους ίδιους τους Έλληνες.

«Και ο χορός τι απέγινε; Ξέρεις, εγώ είμαι του… χορευτικού και κόλλησα τώρα». «Και αν σου πω ότι επιβιώνει έως σήμερα; Τότε χόρευαν προς τιμή της Άρτεμης, σήμερα το χορεύουν στη Γιορτή της Αγίας Παρασκευής και του Αγίου Παντελεήμονα».

«Αρκετά όμως ως εισαγωγή. Ας πάμε στην πλατεία και από εκεί στο μνημείο. Η θέα είναι σκέτο πανόραμα».

«Είδες; Τα λέω εγώ! Ο καλλιτέχνης πρέπει να ταξιδεύει…. για να ανοίγει το έρμο το ματάκι. Κοτζάμ Ικτίνος σου λέει κόπιασε εδώ…».

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

 

 

2 Responses

  1. Αγγελική Αργειτάκου

    Συγχαρητήρια, πολύ ωραίο άρθρο από μια ματιά γεμάτη φρεσκάδα και πραγματικό ενδιαφέρον για το θέμα, που, όντως, περνάει πάντα ασχολίαστο από εμάς τους Λάκωνες! Ευχαριστούμε!

  2. Μιχάλης Ρέπουλης

    Θαυμάσιο και το κείμενο και η φωτογραφία. Επεξηγηματικό, περιεκτικό, καθόλου φλύαρο, γεμάτο αγάπη για τον τόπο γέννησης των Καρυάτιδων. Ενας μικρός ύμνος που με άγγιξε. Ελπίζω να σας γνωρίσω από κοντά. Την Κυριακή 4-12-2016 Ο σύνδεσμός των Απανταχού Καρυατών εορτάζοντας τη μνήμη του Αγ. Ανδρέα προσφέρει καφέ μετά τη λειτουργία στο κοινοτικό κατάστημα Καρυών. Σας περιμένουμε.
    Μιχάλης Ρέπουλης
    Πρόεδρος του Συνδέσμου των Απανταχού Καρυατών.

Leave a Reply